نحوه تغییر شکل گلبول های قرمز در بیماری کم خونی داسی شکل – بخش دوم – گیلارو

نحوه تغییر شکل گلبول های قرمز در بیماری کم خونی داسی شکل – بخش دوم

به نقل از ساینس، گوزن ها و مبتلایان به بیماری کم خونی داسی شکل در یک چیز مشترک هستند. گلبول های قرمز خون هر دوی آنها به شکل غیر معمولی تغییر می کنند. اکنون، پژوهشگران تغییرات مولکولی را شناسایی کردند که باعث این شکل نا متعارف می شود. این پژوهش معمایی را حل کرد که از دهه ۱۸۴۰ میلادی پژوهشگران را سر در گم کرده بود. این یافته ها به محققان کمک می کند که چگونگی مصونیت افراد مبتلا به کم خونی داسی شکل به بیماری مالاریا را درک کنند.
ویجای سانکاران هماتولوژیست اطفال در دانشکده پزشکی هاروارد می گوید: “جزئیات اساس مولکولی داسی شدن در گوزن ها قدم بزرگی است.”
مبتلایان به کم خونی داسی شکل، جهشی ژنی را دارند که منجر به پیچ خوردن ساختار هموگلوبین گلبول های قرمز آن ها که مسئول جا به جایی اکسیژن در خون است، می شود. این جهش DNA بتا گلوبین ( یکی از دو نوع پروتئینی که هموگلوبین را می سازند) را چسبنده تر کرده و موجب می شود تا مولکول های هموگلوبین به یکدیگر چسبیده و فیبر های سفتی بسازند. این فیبرها به طور پیوسته و طبیعی گلبول های قرمز دیسک مانند را به شکل هلال یا شکل های غیر طبیعی دیگر تغییر می دهند. افرادی با این بیماری به دلیل تخریب و ترکیدن گلبول های قرمز شکننده خود در اثر ازدحام آنها در رنگ های خونی، از درد، خستگی، تخریب اندام ها رنج می برند.
سلول های خونی گونه های مختلف گوزن نیز داسی شکل هستند، اما دانشمندان نمی دانستند که چه چیزی عامل این تغییرات است. تا اینکه زیست شناس تکامل مولکولی، توبیاس وارنیک از موسسه تحقیقات انجمن علوم پزشکی لندن و همکارانش از پانزده گونه گوزن از سراسر دنیا نمونه های خون، ماهیچه و DNA جمع آوری کردند. بیشترین نمونه ها از باغ وحش ها تهیه شد. اما برای به دست آوردن نمونه بافت از دو گونه گوزن، گوزن نواحی قطبی و گوزن شمالی به گفته وارنیک از شرکت فروشنده گوشت گوزن به صورت تازه خریداری شدند.
این دو گونه گوزن آمریکای شمالی گلبول های قرمز داسی شکل نداشتند. زمانی که دانشمندان توالی آمینواسیدی بتا گلوبین در این دو گونه را با گونه های دیگر گوزن که توان تغییر شکل گلبولها را داشتند، مقایسه کردند، به یک تفاوت کلیدی پی بردند. آنها دریافتند که در گونه های قادر به تغییر شکل اسید آمینه گلوتامیک اسید به والین تبدیل شده است. تبادل آمینواسیدهای یکسان در شکل های معیوب هموگلولبین که باعث کم خونی داسی شکل می شوند، در ناحیه دیگری رخ می دهد.
این تغییر در گوزن ها به نظر می رسد مولکول های هموگلوبین را قادر می سازد تا به طور خوشه ای فیبر تشکیل دهند. اما بر خلاف انسان، گلبول های داسی شکل کاملا سالم به نظر می رسند. وارنیک در این باره می گوید:” مطمئن هستم که در این کار مزیتی وجود دارد. اما نمی دانم که آن، چه مزیتی است”!
اما در رابطه با انسان ها وضعیت کاملا مشخص است. در ایالات متحده افراد مبتلا به این بیماری عمدتا پیش از ۵۰ سالگی از بین می روند. با این حال، ژن معیوب بتاگلوبین در مناطق شیوع مالاریا در جهان به طور غیر منتظره ای شایع است. به همین دلیل است که افراد دارای تنها یک نسخه معیوب از این ژن در برابر بیماری مالاریا مصون می مانند، هرچند که دانشمندان نمی دانند که چطور یک تغییر پروتئین می توان به انگل عامل مالاریا واکنش نشان دهد.
وارنیک و همکارانش نتیجه گرفتند که داسی شدن نیز باید مزیت هایی برای گوزن ها داشته باشد. تجزیه و تحلیل های تکاملی پیشنهاد هایی ارائه داد که حیوانات برای بیش از ده میلیون سال است که نسخه های سالم و نیمه داسی شده بتا گلوبین را دارند.
پس از این، محققان جمعیت های مختلف گوزن دم سفید را برای تعیین میزان فراوانی مسیربیماری زایی انگل های مالاریا با شیوع نسخه متفاوت بتاگلوبین که داسی شدن را تقویت می کند، مورد آزمایش قرار خواهند داد. وارنیک می گوید :” اگر بتا گلوبین جهش یافته به مقاومت در برابر مالاریا در بدن گوزن ها کمک می کند، درک چگونگی تغییر شکل گلبول های قرمز به دانشمندان کمک می کند تا آفت مالاریا را دفع کنند.
مارتین استینبرگ، هماتولوژیست دانشکده پزشکی دانشگاه بوستون می گوید: “هنوز تفاوت بزرگی بین داسی شدن در انسان و گوزن وجود دارد.” سلولهای انسانی زمانی که سطح اکسیژن پایین است تغییر شکل می دهند. اما در گوزن، سلول ها زمانی داسی می شوند که اکسیژن فراوان است. با این وجود، به گفته استینبرگ، محققان جزئیات قابل توجهی درباره مکانیسم داسی شدن در گوزن ها را نشان دادند. علاوه بر این، وی افزود:” من می خواهم بدانم چرا این داسی شدن گوزن ها را بیمار نمی کند.”
مشاهده بخش اول

دی ۱۳۹۶, ۴

1 پاسخ در "نحوه تغییر شکل گلبول های قرمز در بیماری کم خونی داسی شکل - بخش دوم"

  1. با سلام و خسته نباشید
    وبسایت خوب و مفیدی دارید موفق باشید
    به وبسایت ما هم سر بزنید
    ***************

ارسال یک پیغام